1956 сыл алтынньы 15 күнүгэр Кэбээйи оройуонугар Таас-Тумуска 1 №-дээх роторга бастакы газ төлө биэрбитэ. Ол бэлиэ түгэни биһиги, Кэбээйи улууhун Куокуй нэһилиэгин олохтоохторо, бэрт тэрээһиннээхтик бэлиэтээтибит.
1968 сылтан Таас-Тумустан Дьокуускайга газопровод турбаларын тардыы үлэтэ сҕаламмыта, ол кэмҥэ бөһүөлэктэн чугас Дальняя диэн газ турбатын тардааччылар кыра бөһүөлэктэрэ баар буолбута. Манна землянкаҕа дьиэлэр, гаражтар, остолобуой, ларек уонна да атын тутуулар баар этилэр. Бастакы газ турбатын тардааччыларга анаан өйдүөбүнньүк Мэҥэ таас туруоруллубута.
Бүгүн бу ытык сиргэ кэлэн сиэр-туом ыытыллан, дьоһун олоҕу олорон ааспыт үтүө үлэһит дьоммут сырдык ааттарыгар сибэкки дьөрбөлөрө уурулуннулар. Кинилэр оҕолоро, сиэннэрэ, аймахтара, нэһилиэк дьаһалтата, общественноһа истиҥ эҕэрдэлэрин, ахтыыларын тиэртилэр. Ону тэҥэ, газ историятын чинчийии үлэлэрин түмүктэрин туһунан кэпсээтилэр.
Нэһилиэк үөрэнээччилэрэ бу күн хоһоон ааҕыылара тэрээһини ситэрэн биэрдэ (салайааччы Васильева Сардаана Иннокентьевна). Газ көстүбүтэ 70 сылын чиэһигэр күөх уот төлөнүн уота уматылынна.
Салгыы культура дьиэтигэр « Таас Тумус — Күөх Төлөн дойдута» диэн газ историятын кэпсиир, көрдөрөр өйдүөбүнньүк стендэни үөрүүлээхтик аһыы сиэрэ-туома ыытылынна. Ону тэҥэ мустубут дьон нэһилиэккэ газ киириитин бэлиэтээһин 1994 сыллааҕы видеоархивы көрдүлэр, газка үлэлээбит үлэһит үтүө дьоммут туһунан истиҥник ахтан-санаан аастылар.
Кэлбит тэрээһин кыттыылаахтарыгар нэһилиэк баһылыга Лев Николаевич Павлов «Сахатранснефтегаз» АУо генеральнай директора Алексей Засимович Колодезников уонна улуус баһылыга Иван Иванович Левин эҕэрдэ суруктарын ааҕан иһитиннэрдэ уонна үөрүүлээх быһыыга-майгыга туттартаата.
Газ уота сөҕүрүйбэккэ хас биирдии ыалга сылааһы биэрэ турдун!
Нина Егоровна Олесова, нэһилиэккэ үйэтитии үлэтин иилээн саҕаалаан ыытааччы.