Бүгүҥҥү биһиги хаһыаппыт ыалдьыта норуот маастара Мария Николаевна Эверстова. Кини ииһинэн дьарыктаммыта 40-тан тахса сыл буолла. Иистэнэр хайысхатын көрүҥэ элбэх, ол курдук кылынан, сиэлинэн, түүлээҕинэн, оҕуруонан, балык уҥуоҕунан оҥоһуктары оҥорор ураты талааннаах биир дойдулаахпыт.
Үтүө күнүнэн, Мария Николаевна! Хаһан бастакыгын инньэ туппуккунуй?
1964-1974 оскуолаҕа үөрэммитим. Ол саҕаттан труд уроктаах этибит, улахан кылаас кыргыттарын баайыыга, иискэ үөрэтэллэрэ, ол сахтан, инньэни тутан, үөрэнэн бардаҕым буолуо иискэ.
Бастакы улахан үлэҥ?
1985 с. Түүлээҕи арааһын, бэргэһэлэри, шубалары тигэн саҕалаабытым. Аҕам Винокуров Николай Николаевич ол кэмҥэ Республикаҕа биллэр булчут этэ, онон биһиэхэ түүлээх тирии баар буолан тиктэҕим буолуо. Кэлин «Якутия мастеровая» быыстапка саҕаланыаҕыттан кыттабын, онон быыстапкаҕа сөптөөх иис араас көрүҥнэриттэн холбуубун: кыл — сиэл оҥоһуктары, кыбытыктаах тигии араастарын, ат симэхтэрин, өбүгэ таҥастарын тигэн кыттабын.
Ханнык күрэхтэргэ кыттыбыккыный?
Ол курдук күөн күрэстэргэ атын улуустарга, Москваҕа куйаар ситимин нөҥүө, Туймаада, Олоҥхо ыҺыахтарыгар кыттыбытым. Кыттыы түмүгэр араас сертификаттар, анал ааттар, грамоталар, махтал суруктар, бириистэр бааллар. Бэйэм уонна «Уран иис» бөлөҕунэн «Якутия мастеровая» кыттан «Обработка кожи и меха», «Национальный костюм», Олоҥхо ыһыахтарыгар Аммаҕа «Былыргыны үйэтитии», «Олоҥхо ыһыаҕын маанылаах таҥаһа», «Үгэһи үйэтитээччи» анал аат, Нерюнгрига 2 степеннээх диплом баар.
Маастар аатын хаһан ылбыккыный?
2017 с. ахсынньы бүтэһигэр Уус уран оҥоһук маастара буолбутум. Онтон 5 сыл ааспытын кэннэ норуот маастарыгар үлэлэһэн баран 2023 сыллаахха норуот маастарын аатын биэрбиттэрэ.
Эн санааҕар иис киһиэхэ тугу биэрэрий?
Иистэнии кыра эрдэхпиттэн бэриллэн, уһуйуллан бэлэм соҕус туруктана сылдьан иилэ хабан саҕалаатаҕым буолуохтаах. Ийэм, Ноговицына Мария Григорьевна, тарбаҕар талааннаах араас көрүҥнэринэн тигэр, оҥорор этэ. Аҕам бултка кэтэр таҥастарын, оҕолоро биһи таҥнар таҥаспытын массыынаннан, илииннэн да буоллун барытын бэйэтэ тигэрэ.
Иистэнии туһугар бэйэтэ элбэх кистэлэҥнэрдээх, сатабылы эрэйэр түбүктээх үлэ көрүҥэ буолар. Иистэниигэ элбэх толкуй, билии, ааҕыы, суоттааһын баар буолар. Айыллан оҥоһуллан бүтэн, ону көрөн сыаналааһын түмүгэр дуоһуйууну, өссө ситиһии кэлэригэр кынаттыыр.
Миэхэ иис уоскулаҥы биэрэрин таһынан дьулууру-тулууру, бэрээдэги, ааҕа-суоттуу үөрэнэргэ, былаанныырга, сыал-сорук туруорунарга уо.д.а. үөрэттэ диэтэхпинэ сыыспатым буолуо.
Билигин туох үлэтин оҥоро сылдьаҕыт?
Олоҥхо ыһыаҕа быйыл Кэбээйибитигэр буоларынан хас да көрүҥ иискэ үлэлэстибит. Мин бэйэбэр сыһыаран икки иистэнньэҥнэри Винокурова Астра Ивановнаны уонна Саввинова Мотрена Федоровнаны кытта «Уран иис» диэн ааттанан иистэнэ сылдьабыт. Сүөһү тириититтэн тэллэхтэри, кылтан — сиэлтэн олбохтору, сөрүөлэри, сукунаттан кыбытыктаах тигииннэн көбүөрдэри, паннолары, ат симэхтэрин комплектарын, XVII-XX үйэтээҕи Носов М.М. кинигэтиттэн өбүгэ таҥастарын комплектарын тикпиппитинэн кыттаары бэлэмнэнэ сылдьабыт.
Түмүккэ ааҕааччыларга баҕа санаан.
Баҕарабын ыраас халлааны, эйэлээх олоҕу, доруобуйаны, куруук үөрэ-көтө, дьон тэҥинэн дьиэҕэ уокка табыллыыны, ситиһиини, дьолу, оҕолор — сиэннэр этэҥҥэ буолууларын.
Роза Егорова