Быйыл Кэбээйи улууhугар ыытыллыбыт Олонхо Ыһыаҕын көрсө улахан дьон эрэ буолбакка, оҕолор эмиэ ис сүрэхтэриттэн кыттыһан үлэлээтилэр, күүс-көмө буоллулар. Төрүт иһити-хомуоһу — симиири уонна сири иһити оҥоруу туһунан уонна бу уустук, ол эрээри интэриэһинэй үлэни харахтыын көрөн, тэҥҥэ үлэлэспит Н.Х.Дьяконов аатынан Тыайа орто оскуолатын 7 кылааһын үөрэнээччитэ Айсаана Гуляева кэпсээнин ааҕыҥ:
Сайын аҕам үлэлиир сиригэр музей үлэһитэ ыҥыран, бэйэбэр саҥа билиини арыйдым. Ол курдук, биһиги быырпаҕы араас аныгы иһиттэргэ оҥорор эбит буоллахпытына, былыр тирии иһити тигэн туттар эбиттэр. Кымыһы бастаан симиир диэн иһиккэ кыынньарар эбиттэр. Онтон сири иһиккэ кутан баран ыһыахха дьоҥҥо күндүлүүллэр. Бу үлэ наһаа ыарахан эбит. Бастаан тирии, хаан, иҥиир сап хатан бэлэмнииллэр, ыыһыыр дьиэ туталлар.
Сайын тириини хас да күн сытыппыттар. Онтон түүтүн чугас дүөдэ аттыгар Мария Яковлевна Гаврильева, Алена Алексеевна Захарова уонна кулууп үлэһиттэрэ сууйан, түүтүн ыраастаатылар. Бу кэнниттэн хааннаах иһиккэ уган сытыараллар. Хаптаһыҥҥа тиирэн баран, хоспоххо оһох оттон буруотугар ыыһыыллар. Оччоҕуна тирии хараарар уонна уу өппөт буолар. Ол кэнниттэн аны быһан баран, иҥиир сабынан тигэллэр. Бу олус ыарахан үлэ эбит, ол иһин, эр дьон тигэллэр.
Сири иһити аҕам уонна бииргэ үлэлиир дьоно Юрий Викторович, Николай Семенович уонна Андрей Николаевич тиктилэр. Симиир иһити барытын Николай Семенович оҥордо. Быатын сиэли хатан киэргэтэн өрөллөр. Ону Татьяна Алексеевна Захарова, Акулина Афанасьевна Полятинская өрдулэр. Мин киэргэлигэр тутарга оҕоруо тиктим, иҥииринэн сап оҥорорго холоннум. Бу үлэни барытын музейбыт үлэһитэ Екатерина Яковлевна салайда, үлэлээтэ.
Үлэни кэтээн көрдүм уонна аны сири иһити кыра гына тигэргэ сананан бэлэмнэнэ сылдьабын. Бу үлэнэн элбэх саҥаны биллим. Сири иһити тигиини кытта хаһан да истибэтэх тылларбын эмиэ. Аны ити үлэнэн дьарыктаныам уонна өссө элбэҕи билиэм уонна сатыам.
