Улуу Кыайыы Күнүн көрсө Кэбээйи улууһун Куокуй нэһилиэгин Арҕас бөһүөлэгэр Син биир этиэҕим , сирдээҕи дьолу билэбин диэн…» Аҕа дойду сэриитигэр Ийэ дойдуларын көмүскэлигэр хорсуннук сэриилэспит, олохторун толук биэрбит биир дойдулаахтарбыт сырдык ааттарыгар туруоруллубут өйдөбүнньүк скверга кэриэстэбил сиэрэ- туома ыытылынна, гирлянда уурулунна, (олохтоох дьаһалта, баһылык Павлов Л.Н., «Угуйаан» культура дьиэтин коллектива, директор Илларионова Н.В., олохтоох библиотека — салайааччы Спиридонова В.Н.).
Нэһилиэк аҕам саастаахтарын түмсүүүн салайааччыта Нина Егоровна Олесова бу ытык сиртэн 1941-1942 сылларга улахан хомуурга 7 нэһилиэктэн: 1-2 Лүүчүн , Кэбээйи,Чагда, Арҕас, Мукучу, Тыайа, барыта 300 тахса сэриигэ барааччылар Арҕас бөһүөлэгэр , ким сатыы, ким тыынан, ким атынан кэлэннэр мустан 3 хонукка хонон анал катердаах баржанан Сангаарга ааспыттарын, Улуу суруйааччыбыт Тимофей Сметанин бу улахан хомуурга сэриигэ ыҥырыллан бу Арҕаска кэлэн ааһарыгар мустубут дьоҥҥо өрө күүрүүлээх тыллары эппитин суруйбут хоһооннорун аахпытын, ахтан санаан ааста.
«Биһиги Ийэ дойдубутун көмүскүү баран иһээччилэр уоран түспүт өстөөҕү урусхаллыыр иһин биир хааппыла хаан хаалыар диэри охсуһуохпут, эрэниҥ, кыайыыны кытта эргиллэн кэлиэхпит. Эһиги тыылга хаалааччылар хорсун үлэҕитинэн тыылы бөҕөргөтүҥ, армияҕа көмөлөһүҥ», — диэн Т. Сметанин күүстээх тыллары эппитин ахтыылартан билэбит.
Ол кэннэ ытык сиргэ Күбээдэк кырдалыгар дойдубутуттан арахсарбытыгар ыар — баттык күммүтүн өйдүү — саныы сылдьыахпыт диэн оһуокайдаабыт кырдалларыгар саас ахсын, олох салҕанарын бэлиэтэ буолан, ньургуһун сибэкки өлгөмнүк үүнэр… олох салҕанар.
Нина Олесова