Бу сыл кулун тутар ый саҥатыгар Саха сириттэн дойдубут баһылыгын ыҥырыытынан приемҥа баран кэлбит Кэбээйи улууһун медик идэлээх кыыһа Зоя Степанова туһунан бука бары истэн, көрөн, сэргээн олоробут. Онтон бу кыыс Кэбээйи нэһилиэгин төрүт дьонун Тереховтар аймахтан силистэнэн-мутуктанан тахсыбытын баҕар сорохтор билбэккит буолуон сөп.
Зоя хос эһэтэ Афанасий Семенович Терехов-Охоой улууһу тэрийсээччилэртэн биирдэстэрэ буолар. Онтон Охоой уола, ол эбэтэр Зоя эһэтэ, Василий Афанасьевич Терехов — биригэдьиир, наставник. «Ыччат үтүөлээх наставнига», хас да төгүл «Пятилетка бастыҥа», «Социалистическай үлэ ударнига», Саха АССР ойуурун хаһаайыстыбатын профсоюһуттан «Үлэҕэ Кыайыы” бочуоттаах бэлиэлэрдээх, Аҕа дойду сэриитин бэтэрээнэ, үлэ бэтэрээнэ. Василий Афанасьевич кэргэнэ, ол эбэтэр Зоя эбэтэ тыыл бэтэрээнэ, элбэх оҕолоох ийэ Агафья Николаевна бэйэтин кэмигэр иистээх илиилээх, тарбаҕар талааннаах эмиэ биир ураты киһи этэ. Кини дьиэтигэр нэһилиэк иистээхтэрэ мустан олорон саха омук төрүт ииһинэн дьарыктаналлара. Билиҥҥи кэминэн көрдөххө бэйэтэ түмсүү салайааччыта эбит. Дьиэ иһэ толору оҕолор, сиэннэр, ыалдьыттар, хоноһолор уонна иистээхтэр буолара. Бу дьон аһын-таҥаһын бэрийэрин быыһыгар, иистэнии, дьону түмүү, салайыы ураты дьоҕур эбит. Онтон Василий Афанасьевич тэрийэр дьоҕурдааҕынан киниэхэ кэлэн уһанааччы, сүбэлэтээччи, булт-алт тэрилин бэрийсээччи – ол туспа биригээдэ буолара. Бу ис-тас дьарык, үлэ барыта дириҥ ис хоһоонноох. Бука барыта дойдуну таптыыртан, дойдуга туһаны аҕалар баҕа санааттан тахсан эрдэҕэ.
Дьэ бу маннык бэйэни салайынары таһынан, дьону түмэн салайар ураты дьоҕурдарын, дойдуга бэриниилээх буолууну бэйэлэрин холобурдарынан иитэн таһаарбыт оҕолоро уонна кинилэр сиэннэрэ билигин дойдуга буола турар ыарахан кэмнэргэ бэриниилээх буолалларын туоһулуу тураллар.
Ол курдук Зоя ийэтэ Лидия Васильевна Степанова (Терехова) — Василий Афанасьевич уонна Агафья Николаевна Тереховтар бастакы оҕолоро, улахан кыыстара. Кини Мукучу нэһилиэгэр олорон бэйэтин баҕатынан дьонтон сылгы сиэлин, кутуругун булан саллааттарга атахха уктар угунньа оҥорон ыыталыыр. Кинини ким да күһэйбэт, бэйэтин баҕатынан 2023 сылтан дьарыктанан кыра — кыралаан оҥорор.
Онтон Лидия Васильевна балта Наталья Васильевна Иванова (Терехова) эмиэ Мукучуга олорор. Кини «Илии сылааһа» дьахталлар хамсааһыннарын иһинэн тэриллибит “Мукучу” иис сыаҕын салайааччыта. Сыах 2023 сылтан тэриллэн тигинэччи үлэлии турар.
Тереховтар үһүс кыыстара Ирина Васильевна Кэбээйигэ олорор. Ирина анал дьайыы саҕаланыаҕыттан нэһилиэккэ тэриллибит «Үтүө түгэн» волонтерскай түмсүүгэ киирэн үлэлэһэ сылдьар. Кинитэ суох биир да үлэ ыытыллыбат. Ону таһынан Ирина эдьиийин Лидия курдук сиэлинэн, кылынан хатан, байыастарга сылаас угунньалары оҥорон ыытыыннан эбии дьарыктанар.
Тереховтар кыра кыыстара Анна Васильевна куоракка олорор, үлэлиир. Үлэтин таһынан 2023 сылтан «Илии сылааһыгар” дьиэттэн олорон араас кыра деталлары тигэн бириэмэни олус ылар мындыр иискэ үлэлэһэр. Холобура объёмнай клапаннаах сиэптэри, хлястиктары, шлевкалары, рюкзактары тигэр.
Эвакуационнай бөлөх медсестрата, анал дьайыы бэтэрээнэ хорсун кыыс Зоя Степанова хантан хаан тардан дойдуга бэриниилээх буолууну иҥэриммитин биллибит. Зоя бииртэн-биир эт-хаан эдьиийдэрэ тыылга олорон бириэмэни аттаран, тэрилтэ да үлэтин үмүрүтэ тутан туһалааҕынан дьарыктаналларын таһынан аймаҕынан патриот буолалларын туоһулаатым.
Татьяна Максимова-Лазарева