Арассыыйаҕа «Дьиэ кэргэн», Саха сиригэр «Оҕо саас»улууска култуурнай нэһилиэстибэ сылыгар аналлаах Үрүҥ Тунах ыһыах Мастаахха бэс ыйын 21 күнүгэр ыһыах күнүгэр ыытылынна. Норуот айымньытын үлэһиттэрэ оҕолорго «Кэрэ эйгэни түстүүр — Кэскиллэр»диэн оҕолорго күрэх, түөлбэнэн күрэх хас биирдии түөлбэ балаҕан ис-тас оҥоһугар, сахалыы ас көрүҥэр ,быыстапкаҕа, фотозонаҕа күөн -көрүстүлэр. Ону сэргэ «Дьол биһигэ-дьиэ кэргэн күрэҕэ ыытылынна. Мастаахха ыһыахтыыр түһүлгэҕэ түөрт түөлбэҕэ анаан -минээн балаҕан туттарбыттара. Ол балаҕан ис-тас көстүүтүн түөлбэлэр бэйэлэрэ ылсаннар оҥордулар, киэргэттилэр.
Ыһыах аһыллыытыгар түөлбэнэн сахалыы таҥаһы көрүү, сэлэлээн хаамыы курдук түмсүүбүтүн көрдөрөн оҕолуун, эдэрдиин, кырдьаҕастыын бука бары хааман киирдибит. Уруйдуу -айхаллыы көрсөбүт түөрт түөлбэ 2-с Лүүчүн олохтоохторун !Тоҕус туруйа уолаттарынан арыалдьыттанан,сэттэ кыталык кыргыттарынан арыалланан алгыс маанытын этэ -тыына,ыллыы-туойа бар дьонун бүгүҥҥү Ыһыаҕынан ыраастыы,арчылыы кэллэ эдьиийдээтэр эдьиийбит,убаастыыр киһибит Марыына Даниловна Комарова. Ыһыахпыт маанылаах аһа кымыһынан кындыа-кылыс кыргыттар,хорсун -хоодуот уолаттар нэһилиэкпит баһылыгар Юрий Иванович Лепчиковка, нэһилиэкпит дьокутааттарыгар уонна олохтоохторго, ыалдьыттарга күндүлээтилэр.»Иэйии»уонна «Тускулаана «түмсүүлэр саламалаах үҥкүүнэн киэргэттилэр. «Талбаана»түмсүү түһүлгэ аһыллыытыгар кии сытынан буруонан дьону,түһүлгэни ыраастаан,арчылаан Ариан Дьяконов үҥкүүнэн туруоруутунан арылынна. Түһүлгэ оһуокайын оройуттан туттулар Дьулустаан Афанасьев уонна кэскиллээх оһ уокайдьыт , фольклор уһуйуллааччыта Каролина Саввина бар дьону үгэс буолбут үҥкүүгэ оһуокайга ыҥырдылар. Ыһыах аһыллыытын кэрэ бэлиэ Ытык Туоҕаны Николай Иванов Мастааҕын Өрөспүүбүлүкэҕэ дорҕоонноохтук ааттаппыт элбэх кэскиллээх ыччаттар тренердэрэ, Атах оонньууларын успуордун маастара 2-с Лүүчүн аҕа баһылыгар Юрий Иванович Лепчиковка туттарда.Ытык Туоҕа анньылынна,ыһыахпыт саҕаланна. Аҕа баһылыкпыт истиҥ эҕэрдэтин уонна үбүлүөйдээх үлэһит аҕам саастаах дьонноругар бэлэҕин туттарбыта. Нэһилиэкпитигэр Мастаахха бу күн ураты суолталаах түөрт түөлбэҕэ анаан туттарыллыбыт балаҕан аһыллыытын тэрээһинэ сиэрэ-туома ыытылынна. Марыына Комарова хас биирдии балаҕаны кэрийэ сылдьан сылгы сиэлинэн уоту аһатар алаадьынан,кымыһынан айах тутар. Түһүлгэ маанылаах тутуута балаҕан баара саха тыынын уһатар норуоппут сиэрин -туомун, майгытын барытын бэйэтин кытта илдьэ сылдьар. Балаҕаны дьол уйатын курдук былыр саныыллар,харыстыыллар эбит. Түөлбэлэр балаҕан ис-тас оҥоһуутугар,киэргэтиитигэр, сахалыы аска, фотозонаҕа күрэхтэстилэр. Ол курдук түөрт түөлбэ бары күүскэ турунан балаҕаннарын иһин таһын сиэдэрэйдик симээбиттэр. Быыстапка,сахалыы ас көрүҥэ дэлэй. Дьүүллүүр сүбэ биир санаанан барыларыгар бастакы миэстэ анаатылар. Ис-тас өттө киһи сөҕөр, махтайар гына бары тупсаҕайдык киэргэппиттэр. Сандалы маанылаах остуоллара тобус толору, саха аһын арааһа элбэҕэ киһини үөрдэр сүргэтин көтөҕөр уйгу -быйаҥ ыһыаҕынан айхаллыы көрүстүлэр түөлбэбит олохтоохторо. Балаҕан арыллыытыгар быйылгы ыһыахха дьон,бука бары түмсүүлэрин көрдөрдүлэр, Үрүҥ -Тунах ыһыахха элбэх киһи муһунна. Сахалыы таҥаһы кэтэр оҕо, ыччат,аҕам саастаах дьон элбээбит. Саҥа халадаай ырбаахылары сайбаччы кэтэннэр саха таҥаһа бөһүөлэкпитигэр элбээбитин бигэргэттилэр. Балаҕан арыллыытын кэнниттэн «Кэрэ эйгэни түстүүр -кэскиллэр «диэн оҕолорго аналлаах күрэс ыытылынна. Күрэс кыайыылаахтарынан Сайаана, Уйгулаана Кононовалар -1 миэстэ.
Маша, Ян Павловтар— 2 миэстэ.
Валерия, Дима Пермяковтар -3 миэстэ.
Дьол биһигэ -дьиэ кэргэн күрэҕэр түөлбэттэн кытыннылар. Ол курдук Сарыал түөлбэттэн Анна, Спиридон Семёновтар, Түмэн түөлбэттэн Саргылаана, Владимир Саввиновтар, Эрчим түөлбэттэн Екатерина, Марфа Спиридоновтар, Эрэл түөлбэттэн Нина Петровна Михайлова, Николай Николаевич Спиридонов.
Кыайыылаах дьиэ кэргэн үрдүк аакка тигистилэр Анна ,Спиридон Семёновтар -1 миэстэ.
Нина Михайлова, Николай Спиридонов -2 миэстэ.
Екатерина Спиридонова, Марфа Алексеева -3 миэстэ.
Саргылаана, Владимир Саввиновтар — 4 миэстэ. Сүрүн бириис газовай плита Семёновтарга тигистэ. 2-с Лүүчүн администрацията туруорда.
Алаас оонньууларыгар Эрчим түөлбэ -1 миэстэ
Түмэн -2 миэстэ
Сарыал -3 миэстэ
Эрэл -4 миэстэ.
Бу күрэххэ кыттааччылар түөлбэлэр тус -туспа биир тэҥ таҥастаммыттара киһини үөрдэр.Олус сэргэх түһүмэхтэрдээх. Уу таһыыта,сэппэрээдэл таҥыыта, быа өрүүтэ, өчөс торбос,ынах ыаһына уонна көрдөөх эстафета. 1м — 4 миэстэҕэ харчынан бириис туттарбыттар.
Ол курдук Эрэл түөлбэ -1 миэстэ
Түмэн -2 миэстэ
Сарыал -3 м
Эрчим -4 м
Бу күрэхтэри иилээн -саҕалаан ыыттылар Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна Эдуард Захаров уонна Мастаах орто оскуооатын физкультура учуутала,атах оонньуутун маастара Николай Иванов. Мантан салгыы үс төгүл үс,сүүрүү ,мас тардыһыы, ох саанан ытыы, ыараханы көтөҕүү, хапсаҕай өбүгэ оонньууларыгар күөн -күрэс ыытылынна. Ыһыах үрүҥ түүн үҥкүүнэн түмүктэммит. Ыһыахха саха киһитэ Айыылартан көрдөһөр, алгыс тылга тиксэн сылын этэҥҥэ туоруур улахан суолталаах сиэр-туом. Ыһыах алгыһа айыы ситимин олохтуур кэрэ күн,кэрэ түгэн. Төлкөнү түстүүр, саргыны салайар, дьолу тосхойор. Ыһыах кымыһыгар айыы тыына түһэр, аһы -үөлү, уйгуну-быйаҥы тардар ымыыланар. Ыһыахпыт тэрээһинэ этэҥҥэ ааста. Култуура үлэһиттэригэр,успуорт саламтатыгар махтанабыт. Айымньылаах үлэҕит үрдүк көрдөрүүлээх, таһаарыылаах буолуохтун!
Сардаана Жакипова
Мастаах бөһүөлэгэ